Dodatkowy pokój, większy salon, kilka metrów więcej niż w poprzednim mieszkaniu. Tak łatwo opisać awans mieszkaniowy. Trudniej wyjaśnić, dlaczego po przeprowadzce nadal nie ma gdzie ustawić biurka, schować odkurzacza i rozłożyć stołu. Powierzchnię można kupić. O tym, ile da się z niej wygodnie wykorzystać, decyduje układ.
Salon istnieje także poza obrysem sofy
Duży pokój dzienny potrafi rozczarować, jeśli przecinają go drogi do kuchni, balkonu i sypialni. Na rzucie wygląda obiecująco. Po ustawieniu mebli okazuje się, że sofa blokuje przejście, stół stoi zbyt blisko drzwi, a na regał została jedyna ściana, przy której miało znaleźć się biurko. Metry są prawdziwe, lecz ich wykorzystanie wymaga znacznie więcej kompromisów, niż wynikało z pierwszego wrażenia. Podobny problem dotyczy sypialni. Obrys łóżka mieści się bez trudu, ale trzeba jeszcze otworzyć szafę, wygodnie się przebrać i przejść na drugą stronę. Symbol mebla na planie nie pokazuje wszystkich tych czynności. Dlatego analizę wnętrza warto zaczynać od ruchu człowieka: wejścia do pomieszczenia, sięgnięcia po ubranie, odsunięcia krzesła. Dopiero wówczas można ocenić, czy powierzchnia wystarcza.
Mikołaj Ziemiński, EMTE Studio: „Na rzucie łatwo zmieścić komplet wyposażenia. Trudniejszym zadaniem jest pozostawienie miejsca na korzystanie z niego. Krzesło trzeba odsunąć, szufladę wysunąć, a łóżko pościelić. Właśnie dlatego przy ocenie mieszkania patrzyłbym również na proporcje pomieszczeń i przebieg przejść”.
Nie każdy pusty metr jest zmarnowany
Z tego rozumowania łatwo wyciągnąć zbyt daleki wniosek: skoro każdy metr kosztuje, należy każdy czymś wypełnić. Tak powstają wnętrza zastawione szafami, w których trudno swobodnie przejść. Wolna przestrzeń także wykonuje pracę. Pozwala otworzyć drzwi, minąć drugą osobę, przestawić krzesło lub zmienić sposób użytkowania pokoju. Warto odróżnić potrzebne przejście od powierzchni, która została przypadkiem. Szeroki przedpokój może zapewniać wygodne wejście i miejsce na zabudowę. Długi, wąski korytarz z wieloma drzwiami może być trudniejszy do wykorzystania. Ocenianie obu wyłącznie na podstawie metrażu prowadzi na manowce. Liczą się proporcje, położenie otworów i to, co ma się w danym miejscu odbywać.
Sprawdź zwykły dzień na planie mieszkania
Zanim powstanie lista zakupów, dobrze jest rozpisać kilka codziennych sytuacji. Gdzie odkładamy torbę po wejściu? W którym miejscu suszymy pranie? Czy podczas pracy przy komputerze druga osoba może korzystać z pokoju? Co stanie się z przejściem po rozłożeniu stołu? Te pytania są mało widowiskowe, za to pomagają wykryć problemy, których nie rozwiąże wybór ładniejszej podłogi. Przy porównywaniu wariantów potrzebne są rzeczywiste wymiary mebli i zaznaczone pola ich użytkowania. Warto również rozdzielić potrzeby stałe od okazjonalnych. Biurko używane codziennie zasługuje na inne miejsce niż dodatkowe krzesła wyciągane kilka razy w roku. Jeżeli próbujemy zapewnić stałą powierzchnię każdej możliwej aktywności, nawet duże mieszkanie szybko okaże się za małe. Dobrze też sprawdzić, co da się zmienić w samym lokalu. Położenie pionów, okien, elementów konstrukcyjnych i instalacji ogranicza swobodę projektowania. Nie każdy niewygodny układ można później łatwo poprawić. Analiza funkcjonalna ma więc sens odpowiednio wcześnie, zanim wybór wyposażenia i prace wykończeniowe utrwalą przypadkowe decyzje. Tomasz Lewandowicz, EMTE Studio: „Meble na wymiar pomagają wykorzystać trudne miejsca, ale też wymagają umiaru. Zabudowa każdej wolnej ściany może pogorszyć proporcje wnętrza i utrudnić poruszanie się. Najpierw warto ustalić, co rzeczywiście trzeba przechowywać, a dopiero później decydować o liczbie i wielkości szaf”.
Projekt ma rozdzielić miejsce pomiędzy konkretne potrzeby
W ofercie EMTE Studio, pracowni projektowej z Bydgoszczy, znajdują się analiza ergonomiczna oraz projektowanie mebli na wymiar. Oba obszary dotyczą dopasowania przestrzeni do jej użytkowników. Zabudowa może wykorzystać trudną wnękę, a zmiana ustawienia wyposażenia uporządkować komunikację. Każde rozwiązanie trzeba jednak sprawdzić w konkretnym wnętrzu. Warto poprosić o porównanie wariantów i nazwanie ich konsekwencji. Większa garderoba może oznaczać mniejszą sypialnię. Osobne miejsce do pracy może wymagać ograniczenia strefy wypoczynkowej. Gdy wiadomo, co zyskujemy i z czego rezygnujemy, łatwiej podjąć decyzję odpowiadającą własnemu trybowi życia. Dodatkowa powierzchnia potrafi poprawić komfort. Wcześniej warto jednak sprawdzić, czy obecnej nie zużywa źle ustawiona zabudowa, zbędny mebel albo układ podporządkowany czynności wykonywanej dwa razy w roku. Powiększanie mieszkania jest kosztownym sposobem na omijanie pytań o jego funkcję.